Kategoria produktu Google a typ produktu - google_product_category i product_type

Kategoria produktu Google (google_product_category) to atrybut feedu produktowego, który przypisuje ofertę do jednej pozycji z zamkniętej taksonomii Google. Typ produktu (product_type) to atrybut, w którym sprzedawca podaje własną, dowolną klasyfikację produktu, najczęściej odwzorowującą strukturę kategorii sklepu. Oba atrybuty są opcjonalne, mogą występować w tym samym produkcie jednocześnie i odpowiadają za dwie różne rzeczy: google_product_category porządkuje ofertę po stronie Google i decyduje o wymaganych atrybutach oraz politykach kategorii, a product_type porządkuje licytację i raporty po stronie sprzedawcy.

Te dwa atrybuty mylą się ze sobą częściej niż jakakolwiek inna para pól w feedzie. Widzę to w każdym audycie: sprzedawca wpisuje w google_product_category nazwę własnej kategorii ze sklepu, a w product_type wkleja ścieżkę z taksonomii Google. Efekt jest podwójnie zły, bo Google odrzuca albo nadpisuje pierwszą wartość, a druga przestaje być użyteczna do segmentacji kampanii. W pracy z moimi klientami e-commerce naprawiam to niemal zawsze przed dotknięciem stawek, bo bez poprawnej kategoryzacji nie ma sensownej struktury kampanii produktowych.

Czym jest google_product_category w feedzie produktowym?

google_product_category to atrybut, który przypisuje produkt do jednej pozycji z zamkniętej, publikowanej przez Google taksonomii. Specyfikacja danych produktowych dopuszcza jedną kategorię na produkt i pozwala podać ją w dwóch formatach: jako identyfikator liczbowy albo jako pełną ścieżkę tekstową. Nigdy oba naraz.

Formalne właściwości tego atrybutu warto znać na pamięć, bo połowa błędów w feedach bierze się z ich nieznajomości:

• Wymagalność: atrybut opcjonalny dla każdego produktu, z wyjątkami dla kategorii regulowanych.
• Format: identyfikator liczbowy (na przykład 2271) albo pełna ścieżka (Ubrania i akcesoria > Ubrania > Sukienki).
• Liczba wartości: jedna kategoria na produkt, pole nie jest powtarzalne.
• Źródło wartości: wyłącznie oficjalna taksonomia Google, żadnych własnych nazw.
• Konsekwencje: kategoria decyduje o tym, jakie atrybuty szczegółowe Google wymaga dla produktu i które polityki kategorii go dotyczą.

To ostatni punkt jest realnym powodem, dla którego kategoria ma znaczenie biznesowe, a nie tylko porządkowe. Przypisanie oferty do gałęzi odzieżowej włącza wymagania atrybutów wariantowych, takich jak rozmiar, kolor, płeć i grupa wiekowa. Przypisanie do telefonów komórkowych otwiera osobne zasady cenowe. Kategoria jest więc przełącznikiem reguł, nie etykietą.

Rozkład głębokości tej listy tłumaczy, dlaczego kategoryzacja bywa żmudna. Najliczniejsza grupa to kategorie czwartego poziomu, których jest 2203, potem piątego (1385) i trzeciego (1349). Kategorii jednopoziomowych jest zaledwie 21, więc jeśli w Twoim feedzie dominują wartości typu „Zdrowie i uroda”, oznacza to, że katalog został spłaszczony do korzeni drzewa i cała jego rozdzielczość została zgubiona.

Czym różni się product_type od google_product_category?

Różnica jest własnościowa: google_product_category pochodzi z listy Google i służy Google, a product_type tworzysz sam i służy Tobie. Pierwszy atrybut mówi, czym produkt jest w rozumieniu taksonomii Google. Drugi mówi, gdzie ten produkt leży w Twoim sklepie i jak chcesz nim zarządzać w kampanii.

Najważniejszy wiersz tej tabeli to ostatni. google_product_category jest atrybutem, którego brak Google wypełni za Ciebie, a product_type atrybutem, którego brak zostaje dziurą w Twoich raportach na zawsze. To asymetria, która powinna decydować o kolejności pracy nad feedem, a w praktyce jest dokładnie odwrotnie: sprzedawcy godzinami dopieszczają kategorie Google i zostawiają product_type puste.

Jeśli feed jest dopiero w budowie, kolejność pracy nad atrybutami opisuję szerzej w tekście o tym, jak powstaje feed produktowy. Tu zostaję przy samej kategoryzacji, bo to ona rozstrzyga o strukturze kampanii.

Czy google_product_category jest wymagany, jeśli Google przypisuje kategorię sam?

Atrybut jest opcjonalny, a Google przypisuje kategorię z własnej taksonomii każdemu produktowi niezależnie od tego, czy pole jest wypełnione. Wyjątkiem są kategorie regulowane, dla których dokumentacja wskazuje jedną konkretną wartość i nie zostawia sprzedawcy wyboru.

• Napoje alkoholowe: kategoria o identyfikatorze 499676 (Żywność, napoje i tabaka > Napoje > Napoje alkoholowe) oraz powiązane gałęzie akcesoriów do domowego wyrobu.
• Telefony komórkowe i tablety: kategoria 267 (Elektronika > Komunikacja > Telefonia > Telefony komórkowe) lub jej odpowiednik dla tabletów; to ta gałąź otwiera osobne zasady dla cen w abonamencie.
• Oprogramowanie w subskrypcji: kategoria 313 (Oprogramowanie > Oprogramowanie komputerowe) albo jedna z jej podkategorii.
• Karty podarunkowe: kategoria 53 (Sztuka i rozrywka > Imprezy i uroczystości > Prezenty > Karty i bony podarunkowe).

Poza tymi przypadkami pytanie nie brzmi „czy wypełnić”, tylko „czy chcę wiedzieć, co zostało wypełnione”. Automatyczne przypisanie działa dobrze na produktach o oczywistej nazwie i gubi się na asortymencie niszowym, wielofunkcyjnym i na zestawach. Zestaw prezentowy z kosmetykami i ręcznikiem może wylądować w gałęzi tekstyliów domowych, a wtedy zmieniają się wymagane atrybuty i konkurencja, z którą oferta się zestawia.

Uważam, że w polskim sklepie z szerokim katalogiem zostawianie tego pola pustego jest błędem strategicznym, a nie oszczędnością czasu. Nie dlatego, że algorytm źle kategoryzuje. Dlatego, że sprzedawca traci wtedy jedyny moment, w którym mógł świadomie zdecydować, w jakim sąsiedztwie produktowym chce być porównywany.

Jak wybrać właściwą kategorię z taksonomii Google?

Właściwa kategoria to najbardziej szczegółowa pozycja taksonomii, która nadal opisuje produkt prawdziwie. Schodzisz w dół drzewa tak długo, jak długo kolejny poziom jest w stu procentach zgodny z ofertą, i zatrzymujesz się o jeden poziom przed pierwszym „to prawie to”.

1. Pobierz aktualny plik taksonomii w wersji językowej zgodnej z krajem docelowym feedu i pracuj na nim lokalnie, nie na pamięci.
2. Znajdź gałąź, nie liść - najpierw jedna z 21 kategorii najwyższego poziomu, potem kolejne rozgałęzienia.
3. Zejdź do kategorii liściowej, jeśli istnieje i jest prawdziwa; takich kategorii bez podkategorii jest w taksonomii 4719.
4. Zapisz identyfikator liczbowy, nie ścieżkę tekstową, bo identyfikator jest odporny na literówki, na spacje wokół separatora i na zmianę języka feedu.
5. Zapisz mapowanie w arkuszu kategoria sklepu do identyfikatora Google i traktuj ten arkusz jako źródło prawdy przy każdej zmianie asortymentu.

Wybór między identyfikatorem a ścieżką jest jedyną decyzją techniczną w tym procesie i rekomenduję identyfikator bez wahania. Ścieżka „Ubrania i akcesoria > Ubrania > Sukienki” i identyfikator 2271 wskazują tę samą kategorię, ale ścieżka wymaga dokładnego brzmienia, dokładnych spacji wokół znaku większości i konsekwentnego języka. Identyfikator 2271 jest ten sam w pliku polskim i angielskim, co przy sprzedaży w kilku krajach oszczędza cały jeden wymiar błędów.

Jest jeszcze jedna niewygodna prawda o tej liście: publiczny plik nosi wersję z 2021 roku, mimo że Pomoc opisuje taksonomię jako stale rozwijaną. W praktyce oznacza to, że dla nowych typów produktów nie zawsze znajdziesz idealną kategorię i czasem trafniejsza będzie kategoria nadrzędna niż liść, który tylko z nazwy przypomina Twój asortyment.

Jak zmapować kategorie sklepu na taksonomię Google?

Mapowanie polega na przypisaniu każdej kategorii sklepu do jednego identyfikatora z taksonomii Google i utrzymaniu tego przypisania poza plikiem produktowym. Masz cztery praktyczne miejsca, w których możesz je trzymać, i różnią się one kosztem utrzymania, a nie skutkiem.

• Pole w systemie sklepu: kategoria Google przypisana do kategorii katalogu w panelu; najczystsze rozwiązanie, bo mapowanie żyje tam, gdzie żyje asortyment.
• Reguły feedu w Merchant Center: podmiana wartości na podstawie warunku, na przykład nazwy kategorii sklepu; dobre do szybkiej korekty bez wdrożenia po stronie sklepu.
• Feed suplementarny: osobny plik z identyfikatorem oferty i kategorią, nadpisujący dane z pliku głównego; sprawdza się przy jednorazowych porządkach na kilkuset pozycjach.
• Wtyczka lub narzędzie do feedów: mapowanie w interfejsie narzędzia; wygodne, ale wiąże Cię z dostawcą, więc trzymaj kopię mapowania w arkuszu poza narzędziem.

Właściciel sklepu z armaturą łazienkową przyszedł z feedem, w którym 1200 pozycji miało jedną kategorię ogólną dla całego asortymentu. Rozpisanie mapowania na 34 kategorie sklepu zajęło jeden wieczór pracy w arkuszu, a wdrożenie regułą feedu kolejne dwie godziny. Po 6 tygodniach udział wyświetleń na zapytania z nazwą typu produktu wzrósł na tyle, że CTR kampanii produktowej podniósł się z 0,74% do 1,38%. Zaznaczam, że to obserwacja z jednego konta, a nie reguła: w tym samym okresie sklep nie zmieniał cen ani stawek, ale zmienił też zdjęcia w dwóch grupach produktów.

Jeśli chcesz przejść przez własny feed w takiej samej kolejności, spisałem ją w checkliście audytu feedu produktowego. Warto też sprawdzić, czy zła kategoria nie stoi za konkretnymi statusami odrzuceń, bo część komunikatów o brakujących atrybutach bierze się wprost z kategorii; opisuję je w tekście o odrzuconych produktach w Merchant Center.

Jak zbudować product_type, żeby ułatwił strukturę kampanii i raporty?

product_type buduj jako jedną ścieżkę z separatorem w formie znaku większości ze spacjami i traktuj pierwszą wartość jako jedyną, która pracuje. Specyfikacja pozwala przesłać do pięciu wartości, ale wprost zastrzega, że do porządkowania licytacji i raportów w kampaniach produktowych Google użyje tylko pierwszej z nich.

• Limit długości: od 0 do 750 znaków na wartość, co przy rozsądnej ścieżce jest limitem nieosiągalnym.
• Separator poziomów: znak większości ze spacją przed i po, na przykład Dom > Kuchnia > Patelnie > Patelnie żeliwne.
• Rozdzielenie wartości: przecinek między różnymi wartościami product_type, przy czym w obrębie jednej wartości przecinka używać nie wolno.
• Liczba poziomów: wszystkie poziomy własnej klasyfikacji, jeśli sklep je ma, bez sztucznego dosypywania.

Skoro pracuje tylko pierwsza wartość, decyzja o jej treści jest realnym wyborem strategii kampanii. Rekomenduję podejście, w którym pierwsza wartość odwzorowuje strukturę kategorii sklepu, a informacje zarządcze dopisujesz jako kolejne poziomy tej samej ścieżki, nie jako kolejne wartości:

1. Poziom pierwszy i drugi - kategoria i podkategoria sklepu, ta sama, którą widzi klient w menu.
2. Poziom trzeci - typ produktu w języku klienta, czyli to, co ludzie realnie wpisują w wyszukiwarkę.
3. Poziom czwarty - wymiar zarządczy, na przykład grupa marżowa, rotacja albo status wyprzedaży, jeśli chcesz nim licytować.
4. Kolejne wartości - wyłącznie dane pomocnicze do własnej analityki, bez oczekiwania, że wpłyną na licytację.

Jestem przekonany, że product_type jest najbardziej niedocenianym atrybutem całego feedu. Nie ma wpływu na zatwierdzenie oferty, więc nie krzyczy w diagnostyce i nikt się nim nie zajmuje. Za to od niego zależy, czy da się w kampanii oddzielić asortyment wysokomarżowy od promocyjnego, czy Twoje raporty pokazują cokolwiek poza kategoriami Google i czy przy przejściu na strukturę opartą o grupy asortymentu masz z czego ją zbudować. Wybór modelu kampanii, w której ta struktura zadziała, rozstrzygam osobno w tekście o tym, czy dla sklepu lepsza jest kampania Performance Max czy Google Shopping.

Jak głęboka powinna być kategoria produktu i typ produktu?

Optymalna głębokość to kategoria liściowa Google plus product_type na trzech albo czterech poziomach. Poniżej tego progu tracisz rozdzielczość raportów, powyżej wpadasz w klasyfikację tak drobną, że każda ścieżka ma po kilka produktów i przestaje nadawać się do sterowania stawkami.

Prosta zasada, która wychodzi mi w praktyce: jeśli grupa wyodrębniona przez product_type nie zbiera na tyle danych, żeby po miesiącu powiedzieć o niej cokolwiek sensownego, ta grupa nie powinna istnieć jako osobny poziom. Kategoryzacja ma służyć decyzjom, a decyzja podjęta na trzech kliknięciach nie jest decyzją.

Jakie błędy w kategoryzacji produktów psują wyniki najczęściej?

Najczęstszy błąd to pomylenie atrybutów miejscami: własna nazwa kategorii w google_product_category i ścieżka z taksonomii Google w product_type. Drugi w kolejności to jedna wartość dla całego katalogu, a trzeci to mieszanie w jednym pliku identyfikatorów i ścieżek tekstowych.

Osobną kategorią błędów są kategorie „prawie trafne”. Fotel biurowy w gałęzi krzeseł jadalnianych przechodzi walidację, wyświetla się i sprzedaje, a jednocześnie konkuruje o zapytania z zupełnie innym asortymentem cenowym. Takich pomyłek diagnostyka nie zgłosi, bo formalnie nic nie jest złamane. Widać je tylko w raporcie zapytań i w rozkładzie kosztu na grupy produktów.

Jak sprawdzić, czy kategoryzacja produktów działa poprawnie?

Sprawdzenie opiera się na trzech miejscach: karcie produktu w Merchant Center, segmentacji raportów w Google Ads oraz raporcie zapytań. Pierwsze pokazuje przypisaną kategorię, drugie mówi, czy product_type realnie dzieli katalog, trzecie ujawnia kategorie „prawie trafne”.

1. Otwórz kartę pojedynczego produktu w Merchant Center i porównaj kategorię widoczną w danych z tą, którą wysyłasz w pliku; rozbieżność oznacza nadpisanie albo działanie reguły feedu.
2. Wyeksportuj feed do arkusza i zrób tabelę przestawną po product_type; jeśli jedna wartość obejmuje więcej niż połowę katalogu, atrybut nie pełni funkcji segmentującej.
3. Posegmentuj raporty kampanii produktowej po typie produktu i po kategorii produktu, potem porównaj koszt i wartość konwersji między grupami.
4. Przejrzyj raport zapytań pod kątem fraz z zupełnie innej półki cenowej lub innego zastosowania; to najczęstszy ślad błędnego przypisania kategorii.
5. Zapisz wynik w arkuszu mapowania i ustaw przegląd po każdej większej zmianie asortymentu, bo nowe kategorie sklepu wchodzą do feedu bez mapowania.

Jeśli chcesz zobaczyć te trzy widoki obok siebie na własnym koncie, kolejność sprawdzania i miejsca w panelu zebrałem w checkliście Google Shopping. Kontekst całego narzędzia, czyli tego, jak Merchant Center przetwarza dane produktowe i skąd bierze statusy ofert, opisuję w przewodniku po Google Merchant Center.

Podsumowanie

google_product_category i product_type nie konkurują ze sobą, tylko obsługują dwie różne strony tego samego procesu. Kategoria Google jest językiem, w którym Google rozumie Twoją ofertę, decyduje o wymaganych atrybutach i o politykach, którym oferta podlega. Typ produktu jest językiem, w którym Ty opisujesz swój katalog i na którym budujesz strukturę kampanii oraz raporty.

Przestań traktować kategoryzację jak formalność feedu. Zacznij ją postrzegać jako pierwszą decyzję o strukturze kampanii, bo dokładnie tym jest: jedna kolumna w pliku rozstrzyga, w jakim sąsiedztwie produktowym Google zestawia Twoją ofertę i czy po trzech miesiącach będziesz mieć dane, na których da się oprzeć jakąkolwiek zmianę stawek.

• Dziś: sprawdź kategorie asortymentu regulowanego (alkohol, telefony, oprogramowanie, karty podarunkowe) i popraw je jako pierwsze.
• W tym tygodniu: rozpisz mapowanie kategorii sklepu na identyfikatory taksonomii Google w jednym arkuszu.
• Przed kolejną optymalizacją kampanii: uzupełnij product_type na trzech albo czterech poziomach i sprawdź, czy dzieli katalog na grupy, o których da się coś powiedzieć po miesiącu.

Kolejność ma znaczenie, bo pierwszy krok chroni oferty przed odrzuceniem, a trzeci decyduje o tym, co zobaczysz w raportach za kwartał. Feed uporządkowany raz w tej kolejności obsługuje potem każdą zmianę asortymentu jako rutynę, nie jako projekt.

Samodzielny Specjalista Google Ads

Artur Smolicki

Od ponad 15 lat specjalizuję się w przygotowaniu, wdrożeniu i optymalizacji kampanii Google Ads. W 2024 roku uzyskałem status Google Premier Partner dla 3% najlepszych specjalistów i agencji w Polsce. Prowadzę kampanie reklamowe na 29 rynkach zagranicznych, tak dla segmentu e-commerce jak i B2B.

Współpraca →Poznaj mnie →